اصول و تکنیک‌های یادگیری و مطالعه
اگر حافظه را مدتي رها كرده و آن را براي یادسپاری‌های مختلف بكار نبريد، کم‌کم حالت پويائي خود را از دست می‌دهد، برعکس هرچقدر بیشتر از آن استفاده کنید، فعال‌تر شده و کارایی بیشتری پیدا می‌کند.

اصول و تکنیک‌های یادگیری و مطالعه

اصول و تکنیک‌های یادگیری و مطالعه
اصول و تکنیک‌های یادگیری و مطالعه

اگر حافظه را مدتي رها كرده و آن را براي یادسپاری‌های مختلف بكار نبريد، کم‌کم حالت پويائي خود را از دست می‌دهد، برعکس هرچقدر بیشتر از آن استفاده کنید، فعال‌تر شده و کارایی بیشتری پیدا می‌کند. براي اينكه بتوانيد مطالعه بهتري داشته باشيد تا به خاطر سپاری و بازيابي آن آسان باشد اصول و تکنیک‌های زير را رعايت نمایید:

 

اصول حاكم بر يادگيري:

  1.  اعتماد به حافظه نخستين گام تقويت حافظه است، بايد به قوي بودن حافظه خود اعتماد داشته باشيد. بايد از كاربرد كلمات و جملاتي كه موجب تضعيف حافظه می‌شوند جداً خودداري كنيد. حتماً از گفتن جملاتي نظير حافظه‌ام ياري نمی‌کند، حافظه‌ام ضعيف شده است …، خودداري كنيد. چراکه با گفتن اين جملات، به خودتان تلقين می‌کنید كه واقعاً حافظه‌تان ضعيف شده است، در اين صورت حافظه نيز به ياري شما نمی‌شتابد.
  2. حافظه قابليت رشد، تقويت و پرورش داشته و بيش از همه، به به‌کارگیری و تمرين نياز دارد. حافظه

شبيه عضلات بدن است كه با تمرين كردن، پرورش‌یافته و تقويت می‌گردد و در صورت عدم به‌کارگیری، سست و تنبل می‌شود.

  1.  حافظه مطالب مرتبط و به هم پيوسته را بهتر در خود جاي می‌دهد و هرچقدر آموخته‌های شما بيشتر با همديگر ارتباط داشته باشند، به همان نسبت به خاطر سپاري و یادآوری آن‌ها آسان‌تر خواهد بود. حافظه به شكل زنجیره‌ای عمل می‌کند. بنابراين مطالب بايد به‌صورت زنجیره‌ای، پيوسته و در ارتباط باهم درآیند تا عمل به خاطر سپاري و یادآوری سریع‌تر شود.
  2.  مطالعه فرآيندي فعال و پويا است و بايد از تمام حواس خود (بصري، كلامي، لمسي و...) براي درك صحيح مطالب، توجه به تصاوير و نمودارها، مرور بخش‌های اصلي و فرعي و خلاصه فصل‌ها و پرسش‌ها و تمرین‌های كتاب استفاده نمود.
  3.  تمركز حواس هنگام مطالعه، موجب می‌شود كه مطالب خوانده‌شده بهتر در حافظه باقي بماند. استرس يكي از عواملي است كه موجب ركود ذهن در مرحله فكر كردن می‌شود. استرس در دو مرحله مهم، باعث اخلال در عملكرد حافظه می‌شود: يكي در مرحله مطالعه و ديگري در مرحله یادآوری مطالب.
  4.  زبان گرداني عبارت است از بيان مطالب شنيده يا خوانده‌شده به زبان خودمان و ايجاد تصويري در ذهن از مطالب مزبور. اين عمل باعث ايجاد ارتباط بين مطالب جديد و دانسته‌های قبلي ما می‌شود و ماندگاري مطالب جديد در حافظه بيشتر می‌شود.
  5. هنگام مطالعه نبايد خسته باشيد، اگر احساس خستگي می‌کنید كمي بايد استراحت كنيد و بعد مطالعه را شروع كنيد. پس از يادگيري نيز حتماً استراحت كنيد تا آموخته‌های شما مجال استحكام و استقرار در حافظه را پيدا كنند و از به وجود آمدن عامل تداخل جلوگيري شود.

تكنيك هاي مطالعه:

  1. قبل از شروع مطالعه بايد حتماً هدف خود را مشخص كنيد. وقتي كه هدف خود را مشخص كرديد، آمادگي و تمركز بيشتري براي خواندن و يادگيري خواهيد داشت. مثلاً امروز فصل اول كتاب ... را طي دو ساعت، از ساعت ... الي ... مطالعه می‌کنم.
  2.  برنامه‌ریزی درسي، اين امكان را می‌دهد كه در زمان مخصوص درس را بخوانيد و با اجرا اين برنامه، نظم خاصي به روند يادگيري خود می‌دهید. اين نظم به مكانيسم حافظه در به یادسپاری مطلب كمك می‌کند
  3. حداكثر زماني كه افراد می‌توانند فكر خود را بروي موضوعي متمركز كنند، 30 دقيقه است، پس حدود 10 الي 15 دقيقه استراحت كنيد و مجدداً با همين روال، مطالعه را ادامه دهيد. اگر نمی‌توانید ذهن خود را از افكار مزاحم پاك كنيد و بر روي مطالعه تمركز كنيد، مطالعه را كنار بگذاريد.
  4. بايد با حركت دادن چشمان خود بر روي مطالب، كتاب را خوانده و در زمان مورد نياز، مطالب مهم را بلندبلند بيان كنيد. در حين مطالعه كتاب، به طرح سؤال در مورد موضوعات و نكات اصلي آن فصل بپردازيد. اين كار علاوه بر افزايش دقت و تمركز، باعث ايجاد ارتباط بين دانسته‌های شما می‌گردد
  5. براي فهم بهتر مطالب در هنگام مطالعه كتاب، می‌توان از روش‌های خط كشيدن زير مطالب مهم، علامت‌گذاری، حاشیه‌نویسی بهره جست. یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی را به بعد از اتمام مطالعه فصل كتاب، موكول كنيد. یادداشت‌برداری و خواندن دو عمل مجزا است و هر يك كاركرد متفاوتي دارد، لذا از خواندن توأم با نوشتن پرهيز كنيد، زيرا در عملكرد مغز اختلال ايجاد می‌کند.
  6. در پايان هر فصل از خود يك آزمون بگيريد. مثلاً به سؤالات و تمرينات پايان فصل پاسخ دهيد و اگر موفق نبوديد، مجدداً نكات مهم متن كتاب را مطالعه و يا از كتب مرجع كمك بگيريد.
  7.  مرور و يادآوري مطالب در بازه‌های زماني كوتاه، از فراموشي آن‌ها جلوگيري می‌کند. بيش از